Sağlık hukuku: hekimin sorumluluğundan ötesi

Sağlık hukuku; kamu hukuku ile özel hukukun kesiştiği, içinde yaptırım hukuku, tazminat hukuku ve kusursuz sorumluluk halleri gibi birçok konuyu barındıran bir hukuk dalıdır.

Sağlık hukukunun kapsamı

Sağlık hukuku denilince akla her ne kadar yalnızca hekimin hukuki sorumluluğu geliyor olsa da, tıp biliminin hukuki boyutunu yansıtan bu disiplin son derece geniş bir alanda uygulama bulur.

Özel hastanelerin hastayla kuracakları ilişkide kullanılan sözleşmeler, aydınlatılmış onam formları, hekimin ve diğer sağlık personelinin hukuki sorumlulukları ve bunlara uyulmadığında uygulanacak tazminat ve ceza yaptırımları bu alanın konusudur. Kamu hastanelerinde gündeme gelebilecek devletin sorumluluğu nedeniyle sağlık hukuku, idare hukuku ile de doğrudan bağlantılıdır.

Bu nedenle sağlık hukukuna ilişkin bilgi; hastalar, hastaneler ve hekimler bakımından ayrı ayrı önem taşır.

Tıbbi malpraktis

Meslek hatası olarak adlandırılan “malpraktis”, tıbbi uygulamalarda karşılaşılan ve dava konusu olabilen durumların başında gelir. Bu hataların içinde yalnızca fiziki müdahale hataları değil, hukuki yükümlülüklere uyulmamasından doğan hatalar da önemli bir yer tutar.

Hastanın rızası hukuka uygun biçimde alınmadan yapılan müdahale de bir malpraktis hâlidir.

Aydınlatılmış onam

Bazı acil durumlar dışında hekimin, hastanın rızasını hukuka uygun şekilde almadan müdahalede bulunması tıbbi malpraktis oluşturur. Bu nedenle ilk muayeneden itibaren tüm tıbbi müdahalelerde rızanın usulüne uygun alınması, sonradan karşılaşılabilecek yaptırımların önlenmesi bakımından önemlidir.

Hekimin hukuki sorumluluğu kapsamında; önleyici anlamda hekimlerin ve sağlık personelinin, hatalı müdahale meydana geldikten sonra ise hastaların veya yakınlarının hukuki değerlendirmeye ihtiyacı doğar.